દરિયાઈ નાકાબંધીથી પશ્ચિમ એશિયામાં તણાવ વધ્યો
યમનમાં સક્રિય ઈરાન સમર્થિત હૂતી બળવાખોરોએ સાઉદી અરેબિયા સામે દરિયાઈ નાકાબંધીની જાહેરાત કરી છે. આ પગલાંથી લાલ સમુદ્ર અને અરબ સાગરના મહત્વના વેપાર માર્ગો પર નવી અનિશ્ચિતતા ઊભી થઈ છે. જો સ્થિતિ વધુ ગંભીર બને તો તેની અસર ભારત સહિત અનેક દેશોના વેપાર અને ઊર્જા પુરવઠા પર પડી શકે છે.
હૂતીઓએ કેમ લીધો આ નિર્ણય?
હૂતી લશ્કરી પ્રવક્તા યાહ્યા સારીએ જણાવ્યું કે સાઉદી અરેબિયા સામે દરિયાઈ પ્રતિબંધ તાત્કાલિક અસરથી લાગુ કરવામાં આવ્યો છે. આ જાહેરાત એવા સમયે આવી છે જ્યારે સાઉદી સમર્થિત યમન સરકારે ઈરાનથી આવતી કેટલીક ફ્લાઇટ્સ અને પરિવહન વ્યવસ્થા પર કાર્યવાહી કરી હતી. તેના જવાબમાં હૂતીઓએ અગાઉ અબહા એરપોર્ટ પર હુમલા કર્યા બાદ હવે દરિયાઈ માર્ગોને નિશાન બનાવવાની ચેતવણી આપી છે.
વૈશ્વિક વેપાર અને સપ્લાય ચેઇન પર શું અસર થઈ શકે?
લાલ સમુદ્ર અને અરબ સાગરના માર્ગો વૈશ્વિક વેપાર માટે અત્યંત મહત્વના છે. આ માર્ગો પર અવરોધ ઊભો થાય તો તેલ, ગેસ અને અન્ય માલસામાનના પરિવહનમાં વિલંબ થઈ શકે છે. ખાસ કરીને સાઉદી અરેબિયાના મહત્વના બંદરો પર અસર થાય તો આંતરરાષ્ટ્રીય સપ્લાય ચેઇન પર પણ તેની અસર જોવા મળી શકે છે.
ભારત માટે કેમ વધી ચિંતા?
ભારત પોતાની ઊર્જાની મોટી જરૂરિયાતો માટે પશ્ચિમ એશિયામાંથી આવતા ક્રૂડ ઓઈલ પર નિર્ભર છે. જો દરિયાઈ માર્ગોમાં અવરોધ ઊભો થાય તો શિપિંગ ખર્ચ વધી શકે છે, તેલ અને ગેસના પુરવઠામાં વિલંબ થઈ શકે છે તેમજ કિંમતો પર દબાણ વધી શકે છે. જોકે હાલ આ અંગે ભારત પર કેટલો સીધો પ્રભાવ પડશે તે સ્થિતિના આગામી વિકાસ પર નિર્ભર રહેશે.
મિસાઈલ અને ડ્રોન હુમલાની ક્ષમતાથી ચિંતા
હૂતી બળવાખોરો અગાઉ પણ લાલ સમુદ્ર વિસ્તારમાં વેપારી જહાજોને નિશાન બનાવી ચૂક્યા છે. તેમની પાસે મિસાઈલ અને ડ્રોન હુમલાની ક્ષમતા હોવાને કારણે વૈશ્વિક શિપિંગ માર્ગોની સુરક્ષા અંગે ફરી ચિંતા વધી છે. હાલ તેઓ નાકાબંધી કેવી રીતે અમલમાં મૂકશે તે અંગે સ્પષ્ટ માહિતી ઉપલબ્ધ નથી.